Çinko nedir? Çinko eksikliğinde ne olur?

Çinko son derece önemli bir mineraldir. Vücudunuz ihtiyaç duyduğu çinkoyu kendisi üretemez. Çinko ihtiyacınızı dışarıdan besinlerle, takviyelerle veya ilaçlarla almalısınız. Peki, çinko nedir?

Çinko nedir?

Vücudun üretemediği ve dışarıdan almak zorunda olduğu bu minerale “temel eser element” denir, çünkü insan sağlığı için çok az miktarda çinko gereklidir. Çok az miktarda olmasına rağmen çok önemli işlerde görevlidir. Çinko vücutta şeker gibi kimyasal tepkimelere girip harcanan bir şey değildir. Çinko, enzimlerin ideal hızda çalışması için etki gösteren bir kofaktördür.

Kofaktör bir madde vücutta eksildiğinde enzimler çalışmaya devam eder ancak ideal performansta çalışamaz.

Çinkonun önemini daha iyi anlatabilmek adına basit bir benzetme yapalım. Bisikletiniz var. Bisikletinizin tekeri var. Normalde bisiklet tekeri döner ve ilerlersiniz. Şimdi bisikletinizin yağlanmış olması gereken yerlerinin yağlanmadığını düşünün. Bisiklet yine hareket edecektir. Ancak daha zor hareket edecek ve tekerler daha zor dönecektir. Şimdi bu bisikletin yağlanması gereken her yerini yağladığınızı hayal edin. Yine her parça aynı yönde hareket ediyor ancak çok daha kolay hareket ediyor değil mi? Oysa bu kolaylığı sağlamak için sadece çok az miktarda yağ kullandınız.

İşte çinko da bu bisiklette kullanılan yağ gibidir. Kendisi doğrudan bir şeyin parçası olmaktan ziyade var olan enzimlerin ideal şekilde çalışmasına yardımcıdır.

Elbette bu sadece temsilen bir benzetmedir. Ancak “Çinko nedir?” sorusunun cevabını daha iyi anlamanıza yardımcıdır. Peki çinko eksikliğinde ne olur?

Büyüme ve gelişme geriliği, insülin hormonu seviyesinin düşmesi, sinirlilik hali, saç dökülmesi, pürüzlü ve kuru cilt, yara iyileşme hızının yavaşlaması, koku ve tat duyusunun azalması, ishal ve mide bulantısı çinko eksikliğinde görülebilecek başlıca semptomlardır.

Çinko nedir? Çinko eksikliğinde ne olur?

Çinko en çok hangi besinlerde bulunur?

  • İstiridye, midye, karides ve yengeç gibi kabuklu deniz ürünleri
  • Kırmızı et; Antrikot, biftek (büyük baş veya küçük baş)
  • Beyaz et (hindi eti veya tavuk eti gibi)
  • Süt ve süt ürünleri
  • Yumurta
  • Baklagiller (Mercimek, fasulye, barbunya)
  • Kuruyemişler (Kabak çekirdeği, kaju, yer fıstığı, badem)
  • Bitter çikolata
  • Yulaf

Çinko eksikliğinde ne olur?

Vücudunuzda 300’den fazla enzimin etkili şekilde çalışması için gereklidir. Eksikliği ideal sağlığınızı yitirmenize neden olur. Çinko eksikliği nelere neden olabilir?

  • Gebe bir kadında çinko eksikliği, karnındaki bebeğinin gelişmesinde gerilemeye neden olabilir.
  • Çinko eksikliği, koku ve tat duyularının azalmasına neden olabilir.
  • Yemeklerin tadını ve kokusunu alamamak iştah kaybını tetikleyebilir.
  • İştah kaybı, mide bulantısı ve tat ile koku alamamak çinko eksikliğini düşündürür.
  • İştah kaybı kilo kaybına neden olabilir.
  • Çocuklarda, bebeklerde ve ergenlerde çinko eksikliği büyüme ve gelişme geriliğine neden olabilir.
  • Cildiniz, vücudunuzdaki çinkonun %5 gibi önemli bir kısmını taşır. Çinko cildin parlak ve güzel görünmesi için gereklidir. Çinko eksikliği sivilce dahil olmak üzere cilt hastalıkları riskini arttırabilir.
  • Çinko bağışıklık sistemini güçlendirir. Enfeksiyonlardan ve kronik hastalıklardan koruyucudur.
  • Sık sık grip nezle veya soğuk algınlığı gibi belirtiler yaşıyorsanız bunun sebebi çinko eksikliği olabilir.
  • Çinko eksikliği kanser dahil olmak üzere diyabet ve kalp hastalıklarının gelişme riskini arttırır.
  • Uzun süre devam eden ciddi çinko eksikliği ileri yaşlarda görülen yaşa bağlı körlük riskini arttırır.

İnsan vücudu fazla çinko depolamadığından, diyetin bir parçası olarak düzenli olarak tüketilmelidir. Çinkonun yaygın besin kaynakları arasında kırmızı et, kümes hayvanları ve balık bulunur. Çinko eksikliği boy kısalığına, yiyecekleri tatma yeteneğinin azalmasına ve testislerin ve yumurtalıkların düzgün çalışamamasına neden olabilir.


Çinko hakkında daha fazla bilgiye mi ihtiyacınız var? Bakınız:

You may also like...